W 2025 r. Gmina Zielonki na wydatki związane z bezpieczeństwem publicznym i ochroną przeciwpożarową przeznaczyła blisko 1,9 mln zł. Większość środków gmina przeznaczyła na finansowe wsparcie i refundację działań Ochotniczych Straży Pożarnych (1,5 mln zł). Kierunki wydatkowania środków w ramach bezpieczeństwa publicznego w 2025 r. przedstawiono poniżej.

W 2025 r. na terenie gminy działało 9 jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP), w tym 3 jednostki należące do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. W ramach realizacji zadań związanych z zapewnieniem ochrony przeciwpożarowej oraz utrzymaniem i doposażeniem tych jednostek, całkowite wydatki wyniosły 1.864.682,28 zł. W tej kwocie zawarte są wydatki związane z wypłatą wynagrodzeń z tytułu umów zlecenia wraz z pochodnymi, które wyniosły 223.511,03 zł.

W 2025 r. jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) z terenu gminy aktywnie uczestniczyły w działaniach ratunkowych, biorąc udział w gaszeniu 59 pożarów oraz usuwaniu 557 miejscowych zagrożeń. Ponadto, jednostki OSP otrzymały 8 fałszywych alarmów, które mimo braku rzeczywistego zagrożenia, wymagały mobilizacji sił i środków w celu sprawdzenia sytuacji.

Działania te świadczą o wysokiej gotowości i zaangażowaniu jednostek OSP w zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańcom gminy, zarówno w sytuacjach rzeczywistych zagrożeń, jak i w przypadku fałszywych alarmów, które mimo wszystko wymagają profesjonalnego podejścia.

Ponadto w 2025 r. odbyły się następujące wydarzenia związane z udziałem poszczególnych jednostek OSP z terenu gminy:

• 20 lutego w Szkole Podstawowej w Przybysławicach odbyły się eliminacje Gminne Ogólnopolskiego Turnieju wiedzy Pożarniczej „Młodzież Zapobiega Pożarom”, który ma na celu popularyzowanie przepisów i kształtowanie umiejętności w zakresie ochrony ludności, ekologii, ratownictwa i ochrony przeciwpożarowej. Do Turnieju przystąpiło 16 uczestników. Po 8 w kategorii wiekowej dla klas I-IV i kategorii wiekowej dla klas V-VIII.  Wśród uczestników młodszych zwyciężył Marek Gruszka, a na podium znaleźli się też Michał Szczepara i Wiktor Faracik. Spośród starszych najlepszy był Dominik Baran, za którym znalazła się Hanna Seweryn i Emilia Franaszek. Zwycięzcy każdej z kategorii reprezentowali  gminę na etapie powiatowym,

• Jednostka OSP Węgrzce zakupiła nowoczesny, lekki samochód rozpoznawczo-ratowniczy marki Volkswagen Crafter za łączną kwotę 371.500 zł. Inwestycja ta została zrealizowana dzięki szerokiemu wsparciu finansowemu. Największe środki pozyskano z budżetu gminy Zielonki, która przeznaczyła 201.500 zł, w tym 59.500 zł pochodziło ze środków Sołectwa Węgrzce, środki własne OSP Węgrzce 20.000 zł oraz WFOŚiGW w Krakowie 150.000 zł.,

• 24 października w kompleksie Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Zielonkach, odbyły się ćwiczenia gminnych jednostek OSP we współpracy z Państwową Strażą Pożarną. Celem manewrów było doskonalenie współdziałania jednostek, sprawdzenie procedur ewakuacyjnych oraz zapoznanie strażaków ze specyfiką obiektu szkolnego. Akcję podzielono na trzy odcinki bojowe: gaszenie pożaru, punkt medyczny i zaopatrzenie wodne. Wykorzystano również drabinę mechaniczną oraz działko wodne,

• Przeprowadzono kurs Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy dla 12 druhów z 4 jednostek OSP. Kilkudniowe szkolenie zakończone zostało egzaminem. Wszyscy uczestnicy zdali egzamin z wynikiem pozytywnym i otrzymali certyfikaty. Projekt współfinansowany był ze środków Województwa Małopolskiego w wysokości 6.000,00 zł.  Całość zadania wyniosła 12.000,00 zł.

• 1 czerwca na boisku sportowym Klubu Sportowego „Bibiczanka” w Bibicach odbyły się Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze Jednostek OSP i MDP z terenu gminy Zielonki. Po emocjonujących zmaganiach najlepszą drużyną okazała się OSP Bosutów, zajmując pierwsze miejsce. Drugą lokatę zdobyła OSP Owczary, a na trzecim miejscu uplasowała się OSP Węgrzce. Kolejne miejsca zajęły: OSP Garlica Murowana, OSP Zielonki, OSP Bibice, OSP Wola Zachariaszowska, OSP Trojanowice oraz OSP Grębynice. W kategorii Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych zwyciężyła MDP Bosutów, przed MDP Węgrzce,

• Na przełomie maja i czerwca odbyły się liczne pikniki i Dzień Dziecka organizowane przez jednostki OSP na terenie gminy,

• Komendant gminnej OSP Jan Palimąka otrzymał Odznakę Świętego Floriana “Za Zasługi dla Społeczności Lokalnej”. To polskie cywilne odznaczenie resortowe zostało ustanowione 17 grudnia 2021 r. i jest nadawane przez ministra spraw wewnętrznych strażakom OSP wyróżniającym się w podejmowaniu działań w celu ochrony życia, zdrowia, mienia i środowiska,

• SP Bibice świętowało 100-lat. Uroczyste obchody tego wydarzenia miały miejsce w Bibicach 3 maja. Wydarzenie rozpoczęła msza św. koncelebrowana przez ks. biskupa Roberta Chrząszcza, w której uczestniczyły delegacje strażackie, poczty sztandarowe, a także przedstawiciele PSP, wójt gminy Zielonki Mirosław Golanko wraz z radnymi rady gminy Zielonki i wszyscy ci, którzy chcieli podziękować strażakom za ich codzienną służbę. 

Straż Gminna w Gminie Zielonki powstała na mocy uchwały Rady Gminy Zielonki Nr XL/40/2022 z dnia 30 czerwca 2022 r. Powołana straż działa na podstawie Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1763. oraz  Zarządzenia Wójta Gminy Zielonki z dnia 4 kwietnia 2023 r. w sprawie nadania Regulaminu Straży Gminnej w Gminie Zielonki. 

Do zadań straży zgodnie z art. 11. powyższej ustawy  należy w szczególności:

• ochrona spokoju i porządku w miejscach publicznych,

• czuwanie nad porządkiem i kontrolą ruchu drogowego – w zakresie określonym w przepisach o ruchu drogowym,

• współdziałanie z właściwymi podmiotami w zakresie ratowania życia i zdrowia obywateli, pomocy w usuwaniu awarii technicznych i skutków klęsk żywiołowych oraz innych miejscowych zagrożeń,

• zabezpieczenie miejsca przestępstwa, katastrofy lub innego podobnego zdarzenia albo miejsc zagrożonych takim zdarzeniem przed dostępem osób postronnych lub zniszczeniem śladów i dowodów, do momentu przybycia właściwych służb, a także ustalenie, w miarę możliwości, świadków zdarzenia,

• ochrona obiektów komunalnych i urządzeń użyteczności publicznej,

• współdziałanie z organizatorami i innymi służbami w ochronie porządku podczas zgromadzeń i imprez publicznych,

• doprowadzanie osób nietrzeźwych do izby wytrzeźwień lub miejsca ich zamieszkania, jeżeli osoby te zachowaniem swoim dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym, znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu albo zagrażają życiu i zdrowiu innych osób,

• informowanie społeczności lokalnej o stanie i rodzajach zagrożeń, a także inicjowanie i uczestnictwo w działaniach mających na celu zapobiega niepopełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi,

• konwojowanie dokumentów, przedmiotów wartościowych lub wartości pieniężnych dla potrzeb gminy.

W dniu 21.08.2024 r., Gmina Zielonki  podpisała umowę z Zarządem Województwa Małopolskiego o dofinansowanie Projektu: Wsparcie rozwoju Straży Gminnej w Gminie Zielonki w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021-2027, Priorytet 2 Fundusze Europejskie dla Środowiska, Działanie 2.5 Wdrażanie Programu Ochrony Powietrza, Typ projektu A. Zapewnienie wyposażenia sprzętowego straży gminnych/międzygminnych w zakresie przeprowadzanych kontroli przestrzegania przepisów ochrony środowiska.  Projekt jest aktualnie realizowany – tj. od dnia  1.10.2024 r. przez okres 30 miesięcy –  do dnia 31.03.2027 r. Zgodnie z warunkami określonymi w umowie całkowita wartość projektu wynosi: 597.670,00 zł, gdzie IZ FEM przyznaje dofinansowanie w kwocie 508.019,50 zł. 

Dofinansowaniu podlegają następujące zadania: 

• Zatrudnienie strażnika Straży Gminnej – od 1.10.2024 r.,

• Szkolenia strażników,

• Doposażenie Straży Gminnej w pojazd uprzywilejowany do przeprowadzonych kontroli,

• Doposażenie Straży Gminnej w niezbędny sprzęt do prowadzonych kontroli – w okresie sprawozdawczym zakupiono:

  • zestaw do pobierania paliw (próbek) odpadów paleniskowych tj. łopatkę ze stali nierdzewnej, wybierak ze stali nierdzewnej, tacę ze stali nierdzewnej, sito ze stali nierdzewnej, 10 sztuk wiaderek do przechowywania i transportu odpadów palenisk domowych wraz z wieczkiem, zaciskiem oraz plombą,

  • ręczną kamerę termowizyjną Raythink RT 400,

  • tablet Huawei MatePad 11,5 S 8/256GB WiFi szary 2Gen+klawiatura+rysik,

  • drukarkę HP OfficeJet200 Mobile WiFi Kolor Fast Charge,

  • laptop HP ENVYx360 16-ac0013nw-Ultra 5,

  • wilgotnościomierz młotkowy do drewna HIT -3 certyfikowany,

  • czujnik czadu (detektor tlenku węgla) Micro 5 G222E,

  • power bank Baseus Amblight Power Bank 65W 26800 mAh,

  • aparat cyfrowy PENTAX WG-8 Czarny.

Zrealizowano postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pod nazwą „Dostawa pojazdu uprzywilejowanego, hybrydowego typu plug -in dla Straży Gminnej w Zielonkach- tj. pojazd Hyundai Tuscon Plug in SUV 1,6 T-GDI PHEV 6AT 2WD - zgodnie z umową nr ROP.272.23.2025 zawartą w dniu 30.09.2025 r.

Ponadto w okresie sprawozdawczym zrealizowano:

• zakup kamizelek taktycznych dla strażników – 2 szt,

• miesięczne sprawozdania dot. informacji o liczbie otrzymanych i wykorzystanych bloczków/formularzy mandatów karnych,

• bieżącą obsługę samochodu służbowego – wymiana opon na okres letni oraz zimowy, tankowanie, mycie, zakup maty ochronnej do samochodu (tylna kanapa),

• zakup środków przymusu bezpośredniego – pałek teleskopowych aluminiowych – 2 szt., gazu oraz neutralizatora – 1 szt,

• szkolenia dla funkcjonariuszy Straży Gminnej – „Użycie/wykorzystanie pałki służbowej przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej”, „Oskarżyciel publiczny”; Udział komendanta SG w ogólnopolskim dorocznym zjeździe szkoleniowym komendantów straży miejskich i gminnych,

• szkolenia dla strażników z przepisów dotyczących ochrony środowiska (7),

• zakup 2 sztuk urządzeń - Defibrylatory AED na wyposażenie radiowozów Straży Gminnej.

W związku z realizowanymi zadaniami, straży przysługuje prawo do obserwowania i rejestrowania przy użyciu środków technicznych obrazu zdarzeń w miejscach publicznych w przypadku, gdy czynności te są niezbędne do wykonywania zadań oraz w celu: 

• utrwalania dowodów popełnienia przestępstwa lub wykroczenia,

• przeciwdziałania przypadkom naruszania spokoju i porządku w miejscach publicznych,

• ochrony obiektów komunalnych i urządzeń użyteczności publicznej.

Dzięki tym uprawnieniom Straż Gminna ma możliwość skuteczniejszego monitorowania przestrzeni publicznej, co pozwala na szybsze reagowanie w przypadku zagrożeń i naruszeń porządku, a także na zapewnienie lepszej ochrony mienia publicznego. Straż Gminna pełni zatem bardzo ważną rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku w gminie, zarówno poprzez bieżące działania kontrolne, jak i współpracę z innymi służbami. W 2025 r. Straż Gminna w Gminie Zielonki przeprowadziła 400 interwencji oraz 423 kontroli, ujawniając 263 wykroczeń. W wyniku podjętych działań, nałożono 65 grzywien na łączną kwotę 13.200 zł, a także zastosowano 198 pouczeń.

W dniu 11 września 2025 r., Straż Gminna przeszła z wynikiem pozytywnym (tj. nie stwierdzono uchybień i nieprawidłowości),  kontrolę okresową – przeprowadzoną przez upoważnioną przez Wojewodę Małopolskiego funkcjonariuszkę Policji z Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie. Kontrolą objęto okres działalności Straży od 1 stycznia 2024 r. do 11 września 2025r. Celem kontroli było ustalenie i udokumentowanie stanu faktycznego w zakresie działalności Straży Gminnej w Zielonkach oraz ocena tej działalności pod względem legalności, prawidłowości wykonywania uprawnień, użycia środków przymusu bezpośredniego, prowadzenia ewidencji etatów, wyposażenia oraz wyników działań.